กัญชารักษาโรคอะไรได้บ้าง? สิ่งที่ควรรู้ก่อนใช้กัญชาทางการแพทย์

กัญชาเป็นพืชที่มีสารสำคัญหลายชนิดและถูกนำมาใช้ประโยชน์ในหลากหลายด้าน โดยเฉพาะในทางการแพทย์ที่ปัจจุบันมีการศึกษาและนำมาใช้มากขึ้นเพื่อช่วยบรรเทาอาการบางอย่าง ทำให้หลายคนเริ่มสนใจว่า กัญชารักษาโรคอะไรได้บ้าง โดยในบทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกัญชาทางการแพทย์ ประโยชน์ที่อาจได้รับ รวมถึงข้อควรรู้ก่อนใช้ เพื่อให้สามารถเลือกใช้ได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยภายใต้คำแนะนำของแพทย์

กัญชาทางการแพทย์คืออะไร

กัญชาทางการแพทย์ คือการนำกัญชาหรือสารสกัดจากกัญชามาใช้เพื่อประโยชน์ในการดูแลหรือบรรเทาอาการของผู้ป่วยภายใต้คำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ โดยสารสำคัญที่พบได้บ่อย ได้แก่ THC (Tetrahydrocannabinol) ซึ่งมีฤทธิ์ต่อระบบประสาทและอาจช่วยบรรเทาอาการบางอย่าง และ CBD (Cannabidiol) ซึ่งไม่มีฤทธิ์ทำให้เกิดอาการเมาแบบ THC การใช้กัญชาทางการแพทย์จึงแตกต่างจากการใช้เพื่อสันทนาการ เพราะมุ่งเน้นประโยชน์ต่อสุขภาพ มีการพิจารณาขนาดและรูปแบบการใช้ให้เหมาะกับผู้ป่วย และควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เพื่อความปลอดภัย

กัญชารักษาโรคอะไรได้บ้าง

กัญชาทางการแพทย์ไม่ได้ใช้รักษาได้ทุกโรค แต่สารแคนนาบินอยด์อาจช่วยบรรเทาอาการในผู้ป่วยบางกลุ่ม เช่น อาการปวดเรื้อรัง คลื่นไส้อาเจียนจากเคมีบำบัด อาการเกร็งของกล้ามเนื้อในผู้ป่วย MS รวมถึงโรคลมชักบางชนิดและภาวะเบื่ออาหาร ทั้งนี้ การใช้กัญชาควรพิจารณาตามอาการและอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์

บรรเทาอาการปวดเรื้อรัง

กัญชาอาจช่วยบรรเทาอาการปวดเรื้อรังในผู้ป่วยบางกลุ่ม โดยเฉพาะอาการปวดที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาท อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล จึงควรให้แพทย์เป็นผู้ประเมินความเหมาะสมก่อนใช้

ลดอาการคลื่นไส้อาเจียนจากเคมีบำบัด

สารจากกัญชาบางชนิดอาจใช้ช่วยลดอาการคลื่นไส้และอาเจียนที่เกิดจากการทำเคมีบำบัดในผู้ป่วยมะเร็งบางราย โดยแพทย์จะพิจารณาการใช้ตามอาการและความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละคน

ลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อในโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (MS)

กัญชาอาจช่วยบรรเทาอาการเกร็งหรือตึงของกล้ามเนื้อ รวมถึงอาการปวดในผู้ป่วยโรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง (MS) บางราย ทั้งนี้เป็นการช่วยบรรเทาอาการเท่านั้น ไม่ได้เป็นการรักษาโรคให้หายขาด

รักษาโรคลมชักบางชนิด

สาร CBD (Cannabidiol) สามารถนำมาใช้ในการรักษาโรคลมชักรุนแรงบางชนิดที่ควบคุมอาการได้ยาก เช่น Dravet syndrome และ Lennox-Gastaut syndrome โดยเป็นการใช้ในรูปแบบยาที่เหมาะสมและอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ ไม่ใช่กัญชาทุกรูปแบบที่จะใช้รักษาโรคลมชักได้

เพิ่มความอยากอาหารในผู้ป่วยบางกลุ่ม

สารจากกัญชาบางชนิดอาจช่วยเพิ่มความอยากอาหารในผู้ป่วยบางกลุ่มที่มีภาวะเบื่ออาหารหรือน้ำหนักลด เช่น ผู้ป่วยมะเร็งหรือผู้ป่วย HIV/AIDS ทั้งนี้ควรให้แพทย์ประเมินสาเหตุของภาวะเบื่ออาหารและความเหมาะสมในการใช้กัญชาก่อนเสมอ

โรคที่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่ากัญชารักษาได้

ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันว่ากัญชาสามารถรักษาโรคได้ทุกชนิด โดยโรคอย่าง มะเร็ง อัลไซเมอร์ และพาร์กินสัน ยังอยู่ระหว่างการศึกษา ดังนั้น ไม่ควรนำกัญชามาใช้แทนการรักษาหลักหรือหยุดยาที่แพทย์สั่งด้วยตนเอง เพราะอาจส่งผลต่อการรักษาและสุขภาพโดยรวม

ผลข้างเคียงและข้อควรระวัง

แม้กัญชาทางการแพทย์อาจมีประโยชน์ในการบรรเทาอาการบางอย่าง แต่ก็อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงและไม่เหมาะกับทุกคน จึงควรใช้ด้วยความระมัดระวังและอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ โดยข้อควรรู้ที่สำคัญ ดังนี้

• ง่วงนอนและเวียนศีรษะ: อาจทำให้รู้สึกมึนงง การตอบสนองช้าลง หรือเสียการทรงตัว
• ปากแห้ง: เป็นอาการที่พบได้หลังใช้กัญชา
• ใจสั่น: บางรายอาจมีอัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้นหรือรู้สึกใจสั่น
• ผู้ที่ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อนใช้: เช่น หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด หรือผู้ที่ใช้ยาหลายประเภท
• ใช้ตามคำแนะนำของแพทย์: ควรใช้ในขนาดและรูปแบบที่แพทย์แนะนำ ไม่เพิ่มปริมาณหรือหยุดยาหลักด้วยตนเอง เพื่อความปลอดภัยและลดความเสี่ยงจากผลข้างเคียง

สรุป

กัญชาทางการแพทย์อาจช่วยบรรเทาอาการของโรคบางกลุ่มได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะรักษาได้ทุกโรค การใช้กัญชาจึงควรเลือกให้เหมาะกับอาการและใช้ตามคำแนะนำของแพทย์ ที่สำคัญควรศึกษาข้อมูลให้รอบด้านและไม่เชื่อคำโฆษณาหรือคำกล่าวอ้างสรรพคุณที่เกินจริง เพื่อให้ใช้กัญชาได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย