วิธีแก้อาการหูอื้อข้างเดียวให้กลับมาได้ยินชัดขึ้น พร้อมสาเหตุที่อาจเกิดขึ้น
อาการหูอื้อข้างเดียวเป็นปัญหาที่ทำให้ได้ยินเสียงไม่ชัด รู้สึกเหมือนมีสิ่งอุดตันในหู หรือได้ยินเสียงรอบตัวเบาลง ซึ่งสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งปัจจัยชั่วคราวและภาวะที่ต้องได้รับการรักษา การสังเกตอาการและดูแลตนเองอย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อช่วยลดความรุนแรงของอาการ และป้องกันปัญหาการได้ยินที่อาจเกิดขึ้น ในบทความนี้จะพาไปรู้จักสาเหตุของอาการหูอื้อข้างเดียว พร้อมวิธีแก้ไขและแนวทางดูแลเบื้องต้นที่ควรรู้
สาเหตุที่ทำให้เกิดอาการหูอื้อข้างเดียวที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน
อาการหูอื้อข้างเดียวสามารถเกิดได้จากความผิดปกติของหูชั้นนอก หูชั้นกลาง หูชั้นใน หรือระบบประสาทการได้ยิน โดยบางสาเหตุเป็นเพียงปัญหาชั่วคราว แต่บางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับโรคที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม สาเหตุที่พบบ่อย มีดังต่อไปนี้
- หูชั้นนอก : ขี้หูอุดตัน น้ำเข้าหู สิ่งแปลกปลอมในหู หูชั้นนอกอักเสบ หรือเยื่อแก้วหูทะลุ
- หูชั้นกลาง : หูชั้นกลางอักเสบ มีน้ำคั่งในหูชั้นกลาง หรือความผิดปกติของท่อยูสเตเชียนที่ทำหน้าที่ปรับความดันในหู
- หูชั้นในและประสาทการได้ยิน : ประสาทหูเสื่อมตามวัย การได้รับเสียงดังเป็นเวลานาน การได้รับเสียงดังรุนแรงอย่างเฉียบพลัน การใช้ยาบางชนิดที่มีผลต่อประสาทหู หรือโรคน้ำในหูไม่เท่ากัน (โรคเมเนียส์)
- สาเหตุอื่น ๆ : การบาดเจ็บบริเวณศีรษะ การติดเชื้อบางชนิด รวมถึงโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หรือความผิดปกติของหลอดเลือดและระบบประสาท
เนื่องจากอาการหูอื้อข้างเดียวมีสาเหตุได้หลากหลาย การสังเกตอาการร่วม เช่น ปวดหู เวียนศีรษะ มีเสียงดังในหู หรือการได้ยินลดลงอย่างเฉียบพลัน จะช่วยให้สามารถประเมินความรุนแรงและเข้ารับการรักษาได้อย่างเหมาะสม
วิธีแก้อาการหูอื้อข้างเดียวเบื้องต้นด้วยตัวเองอย่างปลอดภัย
อาการหูอื้อข้างเดียวที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงความดันอากาศ ขี้หูอุดตัน หรืออาการหวัดบางกรณี สามารถบรรเทาเบื้องต้นได้ด้วยตนเอง อย่างไรก็ตามควรดูแลอย่างถูกวิธีเพื่อป้องกันการบาดเจ็บหรือการติดเชื้อภายในหู
- กลืนน้ำลาย หาว หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง เพื่อช่วยเปิดท่อยูสเตเชียนและปรับความดันภายในหู
- บีบจมูกแล้วเป่าลมเบา ๆ (Valsalva Maneuver) ช่วยลดอาการหูอื้อจากความดันอากาศเปลี่ยนแปลง เช่น หลังขึ้นเครื่องบินหรือดำน้ำ
- พักผ่อนให้เพียงพอ และดื่มน้ำให้เหมาะสม โดยเฉพาะในช่วงที่เป็นหวัดหรือภูมิแพ้
- หลีกเลี่ยงเสียงดัง และใช้ที่อุดหูเมื่อต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงรบกวนเป็นเวลานาน
- ใช้ยาละลายขี้หูตามคำแนะนำ หากสงสัยว่ามีขี้หูอุดตัน แต่ไม่ควรใช้ไม้แคะหูหรือของแหลมสอดเข้าไปในช่องหู
หากอาการหูอื้อไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน มีอาการปวดหู เวียนศีรษะ ได้ยินลดลงอย่างชัดเจน หรือมีน้ำหรือหนองไหลออกจากหู ควรรีบพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม
สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อมีอาการหูอื้อข้างเดียว
อาการหูอื้อข้างเดียวอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ดังนั้นการดูแลตนเองอย่างถูกวิธีจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะบางพฤติกรรมที่หลายคนเชื่อว่าสามารถช่วยแก้อาการได้ อาจกลับทำให้อาการแย่ลงหรือเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บภายในหู
- ไม่ควรใช้ไม้แคะหู เพราะอาจดันขี้หูให้ลึกเข้าไปกว่าเดิม ทำให้เกิดการอุดตันมากขึ้น รวมถึงเสี่ยงต่อการระคายเคือง การติดเชื้อ หรือแก้วหูทะลุ
- ไม่ควรหยอดน้ำเข้าหูโดยไม่มีข้อบ่งชี้ เนื่องจากอาจทำให้น้ำค้างอยู่ในช่องหู เพิ่มความเสี่ยงต่อการอักเสบและติดเชื้อได้
- ไม่ควรนวดหรือกดหูแรง ๆ เพราะไม่ได้ช่วยแก้สาเหตุของอาการหูอื้อ และอาจทำให้เกิดการระคายเคืองเพิ่มเติม
- ไม่ควรละเลยอาการที่เป็นต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อมีอาการปวดหู เวียนศีรษะ มีเสียงดังในหู หรือการได้ยินลดลงอย่างชัดเจน
- ไม่ควรบีบจมูกและเป่าลมแรงเกินไป แม้วิธีนี้จะช่วยปรับความดันในหูได้ในบางกรณี แต่หากทำรุนแรงหรือทำขณะมีการติดเชื้อทางเดินหายใจ อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บหรืออาการรุนแรงขึ้นได้
หูอื้อข้างเดียวหายเองได้ไหม และใช้เวลานานแค่ไหน
อาการหูอื้อข้างเดียวไม่ได้หมายความว่าจะเป็นโรคร้ายแรงเสมอไป ในหลายกรณีอาการสามารถหายได้เองเมื่อสาเหตุได้รับการแก้ไขหรือร่างกายฟื้นตัวตามธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาที่อาการจะดีขึ้นขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริงของอาการหูอื้อ
- หูอื้อจากความดันอากาศเปลี่ยนแปลง เช่น หลังขึ้นเครื่องบินหรือดำน้ำ มักดีขึ้นภายในไม่กี่นาทีถึงไม่กี่ชั่วโมง
- หูอื้อจากน้ำเข้าหู โดยทั่วไปจะหายได้เองภายในไม่กี่ชั่วโมงถึง 1-2 วัน
- หูอื้อจากหวัด ภูมิแพ้ หรือคัดจมูก มักค่อย ๆ ดีขึ้นภายในหลายวันถึง 1-2 สัปดาห์ เมื่ออาการอักเสบลดลง
- หูอื้อจากขี้หูอุดตัน อาการมักไม่หายเองจนกว่าขี้หูจะหลุดออกหรือได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม
- หูอื้อจากการติดเชื้อในหู จำเป็นต้องได้รับการรักษาตามสาเหตุ และอาจใช้เวลาหลายวันถึงหลายสัปดาห์กว่าจะกลับมาเป็นปกติ
- หูอื้อจากโรคหูชั้นในหรือประสาทหู เช่น โรคเมเนียส์ หรือประสาทหูเสื่อม อาการอาจเป็นเรื้อรังและไม่หายเอง จำเป็นต้องได้รับการดูแลจากแพทย์
อาการหูอื้อข้างเดียวแบบไหนที่ควรรีบพบแพทย์
แม้อาการหูอื้อข้างเดียวหลายกรณีจะไม่รุนแรงและสามารถดีขึ้นได้เอง แต่หากมีอาการบางอย่างร่วมด้วย อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติที่ต้องได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเร่งด่วน เพื่อป้องกันการสูญเสียการได้ยินหรือภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ควรรีบพบแพทย์หากมีอาการดังต่อไปนี้
- หูอื้อหรือการได้ยินลดลงอย่างเฉียบพลัน โดยไม่ทราบสาเหตุ
- มีอาการเวียนศีรษะ บ้านหมุน หรือเสียการทรงตัว ร่วมกับอาการหูอื้อ
- ปวดหูรุนแรง หรือมีน้ำ หนอง หรือเลือดไหลออกจากหู
- มีเสียงดังในหูตลอดเวลา และอาการไม่ดีขึ้น
- หูอื้อร่วมกับอาการทางระบบประสาท เช่น ปวดศีรษะรุนแรง ชาครึ่งซีก แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัด
- อาการหูอื้อหลังได้รับอุบัติเหตุบริเวณศีรษะหรือหู
- หูอื้อที่เป็นต่อเนื่องนานกว่า 1-2 สัปดาห์ แม้จะดูแลตนเองเบื้องต้นแล้ว
- หูอื้อหลังเป็นหวัดหรือการติดเชื้อทางเดินหายใจ แล้วอาการไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง
สรุป
อาการหูอื้อข้างเดียวสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ปัญหาทั่วไป เช่น ขี้หูอุดตัน น้ำเข้าหู หรือความดันอากาศเปลี่ยนแปลง ไปจนถึงโรคที่เกี่ยวข้องกับหูชั้นในและระบบประสาทการได้ยิน แม้บางกรณีอาจหายได้เอง แต่การดูแลอย่างถูกวิธีและหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่อาจทำให้อาการแย่ลงเป็นสิ่งสำคัญ หากอาการไม่ดีขึ้น มีการได้ยินลดลงอย่างเฉียบพลัน หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม
