Body Fat เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย คืออะไร สำคัญไหม?

ในยุคที่คนเริ่มหันมาใส่ใจสุขภาพมากขึ้น คำว่า Body Fat หรือ เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย ก็ถูกพูดถึงมากขึ้นเช่นกัน เพราะเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่บอกได้ว่าร่างกายมีไขมันมากน้อยแค่ไหน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพ โดยในบทความนี้จะพาไปไขข้อสงสัยเกี่ยวกับ Body Fat เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายเยอะ มีวิธีลดยังไง คำนวณอย่างไร

Body Fat เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย คืออะไร

Body Fat หรือ เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย คือสัดส่วนของไขมันในร่างกายเมื่อเทียบกับน้ำหนักตัวทั้งหมด ช่วยให้เราเข้าใจได้ว่าร่างกายประกอบด้วยไขมันและมวลกล้ามเนื้อในปริมาณเท่าไร การรู้ค่า Body Fat จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ควรเช็กอยู่เสมอ เพราะหากมีไขมันมากเกินไป อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ได้ ซึ่งการรู้สัดส่วนไขมันที่แท้จริงจะช่วยให้เราดูแลตัวเองได้อย่างถูกวิธี และป้องกันภาวะไขมันเกินได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Body Fat หรือ เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย มีความสำคัญอย่างไร

Body Fat หรือเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย มีความสำคัญอย่างมากต่อการดูแลสุขภาพ เพราะสามารถบอกได้มากกว่าน้ำหนักตัวเพียงอย่างเดียว โดยมีความสำคัญหลัก ๆ ดังนี้

• ช่วยประเมินสุขภาพร่างกายได้แม่นยำกว่าน้ำหนักตัว

คนที่มีน้ำหนักเท่ากันอาจมีองค์ประกอบร่างกายต่างกัน เช่น กล้ามเนื้อมากกว่า หรือไขมันมากกว่า ทำให้ค่า Body Fat เป็นตัวชี้วัดสุขภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้น

• ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง

การมีไขมันสะสมในร่างกายมากเกินไป อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันพอกตับ

• ควบคุมสมดุลของร่างกาย

ไขมันมีบทบาทในการผลิตฮอร์โมน การดูดซึมวิตามินที่ละลายในไขมันและเป็นแหล่งพลังงานสำรองของร่างกาย

• รู้ปริมาณน้ำในร่างกาย

ช่วยให้ทราบปริมาณน้ำในร่างกาย โดยเฉลี่ยร่างกายมนุษย์มีน้ำเป็นส่วนประกอบประมาณ 50-60% ของน้ำหนักตัว ซึ่งหากมีมากหรือน้อยเกินไป ก็อาจส่งผลต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกาย

• ป้องกันภาวะไขมันต่ำเกินไป

ไขมันน้อยเกินไปอาจทำให้ร่างกายอ่อนแอ ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือในผู้หญิงอาจส่งผลต่อระบบฮอร์โมนและประจำเดือน

• เป็นแนวทางในการควบคุมอาหารและออกกำลังกาย

การรู้เปอร์เซ็นต์ไขมันช่วยให้วางแผนการลดน้ำหนัก เพิ่มกล้ามเนื้อ หรือปรับพฤติกรรมการกินได้ตรงจุดมากขึ้น

วิธีวัดคำนวณ เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย Body Fat

การวัดค่าเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย Body Fat สามารถทำได้หลายวิธี ดังต่อไปนี้

การวัดด้วยเครื่องมือเฉพาะทาง

• คาลิเปอร์ (Fat Caliper)

เครื่องมือสำหรับหนีบวัดความหนาของชั้นไขมันใต้ผิวหนังบริเวณต่าง ๆ เช่น แขน หน้าท้อง หรือใต้สะบัก แล้วนำค่าที่ได้ไปคำนวณหาเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย

• เครื่องชั่งน้ำหนักวัดองค์ประกอบร่างกาย (BIA – Bioelectrical Impedance Analysis)

เครื่องนี้จะส่งกระแสไฟฟ้าอ่อน ๆ ผ่านร่างกายเพื่อวัดความต้านทานของเนื้อเยื่อไขมันและกล้ามเนื้อ จากนั้นประเมินเปอร์เซ็นต์ไขมัน มวลกล้ามเนื้อ และน้ำในร่างกาย

• DEXA Scan

วิธีนี้แม่นยำที่สุด โดยใช้รังสีเอกซ์พลังงานต่ำสองระดับในการประเมินองค์ประกอบร่างกาย ทั้งไขมัน กล้ามเนื้อ และความหนาแน่นของกระดูก

การใช้สูตรคำนวณเปอร์เซ็นต์ไขมัน

• สูตรนี้จะใช้ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) เป็นส่วนประกอบหลัก
  • สูตรสำหรับผู้ชาย: (1.2 x BMI) + (0.23 x อายุเป็นปี) – 16.2
  • สูตรสำหรับผู้หญิง: (1.2 x BMI) + (0.23 x อายุเป็นปี) – 5.4
• BMI = น้ำหนักตัว (กิโลกรัม) ÷ (ส่วนสูง (เมตร) x ส่วนสูง (เมตร))

อย่างไรก็ตาม การคำนวณเปอร์เซ็นต์ไขมันด้วยสูตรเป็นเพียงการประเมินเบื้องต้นเท่านั้น สำหรับการวัดที่แม่นยำและละเอียด ควรเข้ารับการตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์หรือใช้เครื่องมือเฉพาะทางที่ได้มาตรฐาน

ทำไม Body Fat เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย แต่ละคนแตกต่างกัน

แม้ว่าอาจมีน้ำหนักตัวและรูปร่างที่คล้ายกัน แต่เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย (Body Fat) อาจแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากไม่สามารถใช้แค่น้ำหนักหรือรูปร่างเป็นตัวชี้วัดได้ โดยมีหลายปัจจัยที่ส่งผลต่อระดับไขมันในร่างกาย ดังนี้

• พันธุกรรม

บางคนมีร่างกายที่สะสมไขมันได้มากกว่า หรือมีระบบเผาผลาญที่ทำงานช้ากว่าปกติตั้งแต่เกิดจึงทำให้ไขมันสะสมเพิ่มขึ้นได้ง่าย

• เพศ

โดยทั่วไปผู้หญิงจะมีมวลไขมันมากกว่าผู้ชาย เพราะต้องเตรียมพร้อมสำหรับการตั้งครรภ์และผลิตน้ำนม ขณะที่ผู้ชายมักมีกล้ามเนื้อมากกว่าเนื่องจากใช้แรงงานกล้ามเนื้อมากกว่า

• อายุ

เมื่ออายุมากขึ้นระบบเผาผลาญในร่างกายจะช้าลง ทำให้ไขมันสะสมได้ง่ายขึ้น

• อาหาร

การบริโภคอาหารที่มีไขมันสูง เช่น ของทอด ของมัน และของหวาน จะทำให้ไขมันสะสมในร่างกายเพิ่มมากขึ้น

• อาชีพ

คนที่ทำงานใช้แรงหรือออกกำลังกายสม่ำเสมอ มักมีมวลไขมันน้อยกว่าคนที่นั่งนิ่งหรือเคลื่อนไหวน้อย

• ไลฟ์สไตล์

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันที่ทำให้ร่างกายเครียด เช่น การดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ นอนดึก นอนน้อย อาจส่งผลให้ร่างกายเผาผลาญแคลอรีได้ไม่เต็มที่ และเกิดการสะสมไขมันมากขึ้น

เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย ชายหญิง ควรมีปริมาณเท่าไหร่

เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายที่เหมาะสมสำหรับผู้ชายโดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 10–20% ส่วนเปอร์เซ็นต์ไขมันในผู้หญิงจะอยู่ที่ประมาณ 18–28% อย่างไรก็ตาม ค่าที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปตาม อายุ ระดับกิจกรรมทางกาย และเป้าหมายส่วนบุคคล เช่น นักกีฬาอาจมีเปอร์เซ็นต์ไขมันต่ำกว่าคนทั่วไป

ปรึกษาปัญหา Body Fat เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกายเยอะ ลดยังไงกับ ทีมแพทย์โรงพยาบาลมาสเตอร์พีช

หากกำลังกังวลเรื่องเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย (Body Fat) ที่สูงเกินไป และไม่แน่ใจว่าจะเริ่มต้นลดไขมันอย่างถูกวิธีได้อย่างไร การปรึกษาแพทย์ถือเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด โดยสามารถพูดคุยและรับคำแนะนำกับทีมแพทย์จากโรงพยาบาลมาสเตอร์พีช ที่พร้อมช่วยวิเคราะห์องค์ประกอบร่างกาย วางแผนการลดไขมันอย่างปลอดภัย พร้อมแนะนำแนวทางการดูแลสุขภาพแบบครบวงจร ทั้งเรื่องอาหาร ออกกำลังกาย และปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้เหมาะกับคุณ

สรุป

เปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย Body Fat เป็นตัวชี้วัดที่สำคัญต่อสุขภาพ เพราะสามารถบอกได้ว่าร่างกายมีไขมันสะสมมากน้อยเพียงใด ซึ่งการมีไขมันในระดับที่เหมาะสมช่วยให้ระบบต่าง ๆ ทำงานได้อย่างสมดุล ทั้งการผลิตฮอร์โมน การปกป้องอวัยวะภายใน และการเก็บพลังงานสำรอง ในทางกลับกัน หากไขมันในร่างกายมากหรือน้อยเกินไปก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือภาวะฮอร์โมนไม่สมดุล ดังนั้นการรู้ค่า Body Fat จึงเป็นข้อมูลพื้นฐานที่ควรตรวจเช็กอย่างสม่ำเสมอ เพื่อวางแผนดูแลสุขภาพได้อย่างตรงจุดและมีประสิทธิภาพ