ไข้กาฬหลังแอ่นคืออะไร รู้ทันภัยร้าย ป้องกันได้ก่อนสายเกินแก้
จากสถานการณ์การระบาดของโรคไข้กาฬหลังแอ่นในประเทศไทย สะท้อนให้เห็นถึงความรุนแรงของโรคที่แม้จะพบได้ไม่บ่อย แต่สามารถดำเนินโรคได้อย่างรวดเร็ว การทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุ อาการ และแนวทางการป้องกันอย่างเหมาะสม จึงเป็นสิ่งสำคัญในการเฝ้าระวัง และลดความเสี่ยงในการเกิดโรค
โรคไข้กาฬหลังแอ่น คืออะไร
โรคไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal Disease) เป็นโรคระบาดที่เกิดจากเชื้อ แบคทีเรีย Neisseria meningitidis ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อหุ้มสมอง ไขสันหลัง และติดเชื้อในกระแสเลือด โดยในบางรายโรคอาจมีความรุนแรงและดำเนินอย่างรวดเร็ว จนอาจนำไปสู่การเสียชีวิตได้ในระยะเวลาอันสั้น
เชื้อไข้กาฬหลังแอ่น มีมากกว่า 12 สายพันธุ์ย่อย แต่สายพันธุ์หลักที่ก่อโรคมี 5 สายพันธุ์ ได้แก่ A, B, C, W-135 และ Y โดยสายพันธุ์ที่พบบ่อยในประเทศไทยคือสายพันธุ์ B
เชื้อไข้กาฬหลังแอ่นติดต่อได้อย่างไร มีระยะฟักตัวกี่วัน
เชื้อไข้กาฬหลังแอ่น สามารถติดต่อได้ผ่านการไอ จาม หรือสัมผัสสารคัดหลั่งจากร่างกายของผู้ป่วย โดยมีระยะฟักตัวประมาณ 2 – 10 วัน (เฉลี่ย 3 – 4 วัน)
ใครบ้างที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อโรคไข้กาฬหลังแอ่น
บุคคลที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยที่ควรได้รับการพิจารณาฉีดวัคซีนมีดังนี้
- ผู้ที่มีภาวะม้ามทำงานบกพร่อง
- เด็กที่มีอายุตั้งแต่ 2 เดือนขึ้นไป
- ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ
- ผู้ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่แออัด เช่น หอพัก สถานศึกษา
- ผู้ที่ต้องเดินทางไปยังพื้นที่ที่มีการระบาด
- ผู้ที่ทำงานใกล้ชิดกับเชื้อโรค
อาการของไข้กาฬหลังแอ่นที่ควรสังเกต
ไข้กาฬหลังแอ่น ในระยะแรกมักมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ เช่น ไข้สูง ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน และปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ จากนั้นภายใน 2–3 วัน อาจเริ่มมีผื่นหรือจ้ำเลือดสีแดงตามผิวหนัง ซึ่งอาจเปลี่ยนเป็นสีคล้ำได้ในภายหลัง
ในบางราย อาการอาจรุนแรงขึ้นจนเกิดการติดเชื้อในเยื่อหุ้มสมองหรือกระแสเลือด และอาจนำไปสู่ภาวะช็อก ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้
แนวทางการรักษาโรคไข้กาฬหลังแอ่น
แนวทางการรักษาไข้กาฬหลังแอ่น จำเป็นต้องดำเนินการอย่างเร่งด่วน โดยแพทย์จะให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำ เพื่อควบคุมการติดเชื้อ พร้อมทั้งให้การดูแลตามอาการอย่างใกล้ชิด เพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนและควบคุมความรุนแรงของโรค
วิธีป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่น
ไข้กาฬหลังแอ่น แม้เป็นโรคที่สามารถติดต่อได้และอาจมีความรุนแรงได้ในบางราย แต่สามารถป้องกันการติดเชื้อได้ตามแนวทางดังต่อไปนี้
- หลีกเลี่ยงการอยู่ในสถานที่แออัด
- เลี่ยงการเดินทางสู่พื้นที่ที่มีการระบาด หากมีเหตุจำเป็น ควนฉีดวัคซีนก่อนเดินทาง 10 วัน
- ไม่ใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น
- รักษาสุขอนามัยสม่ำเสมอ
- ฉีดวัคซีนป้องกันโรค 2 ชนิด ได้แก่
- วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่นสายพันธุ์ B (MenB) ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 2 เดือนขึ้นไป
- วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่นสายพันธุ์ A, C, W, Y ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 1 ปีขึ้นไป
อ้างอิง
