โรคดึงผมตัวเอง ชอบดึงผมตัวเอง รักษาอย่างไร

เคยเผลอดึงผมตัวเองซ้ำ ๆ โดยไม่รู้ตัวไหม? สำหรับบางคนอาจคิดว่าเป็นนิสัย แต่จริง ๆ แล้วอาจเกี่ยวกับภาวะที่เรียกว่า โรคดึงผมตัวเอง หรือ Trichotillomania ซึ่งส่งผลทำให้ผมร่วง และผมหลุดเป็นกระจุก หลายคนที่กำลังเผชิญปัญหามักตั้งคำถามว่า ดึงผมตัวเองจะขึ้นไหม หรือโรคดึงผมตัว มีวิธีรักษาอย่างไรได้บ้าง เนื้อหาต่อไปนี้จะพาไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และแนวทางการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม

โรคดึงผมตัวเอง คืออะไร ?

โรคดึงผมตัวเอง (Trichotillomania) คือภาวะทางจิตใจที่ทำให้คนไข้รู้สึกอยากดึงผมตัวเองซ้ำ ๆ ไม่ว่าจะเป็นผมบนหนังศีรษะ คิ้ว ขนตา หรือเส้นขนตามร่างกาย โดยอาจเกิดจากความวิตกกังวล หรือเพื่อระบายอารมณ์ในช่วงขณะหนึ่ง

มีหลายคนที่ไม่รู้ว่าตัวเองอาจมีพฤติกรรมดึงผมบ่อยแค่ไหน จนกระทั่งเกิดปัญหาผมบาง ผมร่วงเป็นหย่อม และหนังศีรษะล้าน จนทำให้รู้สึกขาดความมั่นใจ แม้ว่าภาวะนี้ไม่ได้เกิดจากความตั้งใจ แต่เป็นกลไกลตอบสนองทางจิตใจที่ควบคุมได้ยาก การทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคดึงผมตังเองคืออะไร จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยรักษาอาการให้หายขาดได้

ชอบดึงผมตัวเอง เกิดจากอะไร

หากใครที่กำลังตั้งข้อสงสัยว่าทำไมถึงชอบดึงผมตังเองโดยหยุดไม่ได้ แม้จะรู้สึกเจ็บหรือรู้ผลของการกระทำที่ตามมา แต่ก็ไม่สามารถหยุดพฤติกรรมนี้ได้ อาจมีปัจจัยที่เกิดแตกต่างกันในแต่ละบุคคลดังนี้

• ความเครียด หรือความวิตกกังวล

บางคนอาจชอบดึงผมตัวเองเพื่อระบายความเครียด หรือเบี่ยงความสนใจจากความรู้สึกแย่ ซึ่งมักทำไปโดยไม่รู้ตัว

• นิสัยที่ฝังลึกจากวัยเด็ก

หากเคยถูกบูลลี่ หรือชอบดึงผมตัวเองเล่นตั้งแต่เด็ก อาจส่งผลทำให้ติดเป็นนิสัยได้และมักทำซ้ำ ๆ เวลาว่างหรือเบื่อ

• รู้สึกผ่อนคลายชั่วคราว

มีหลายคนที่รู้สึกผ่อนคลายเวลาได้ดึงผม จึงทำให้สมองจดจำว่าเป็นวิธี ปลอดปล่อยอารมณ์ให้รู้สึกดีชั่วขณะ

• ปัญหาทางอารมณ์หรือสุขภาพจิต

การดึงผมตัวเองอาจเป็นผลมากจากโรค หรือสุขภาพจิต เช่น ภาวะย้ำคิดย้ำทำ, โรควิตกกังวล, หรือภาวะซึมเศร้า ซึ่งอาจทำให้ชอบดึงผมโดยไม่รู้ตัว

• การตอบสนองทางประสาทสัมผัส

คนที่มีความไวต่อการสัมผัสเส้นผมหรือรากผม อาจทำให้เกิดแรงกระตุ้นในการดึงผมได้ง่าย

ชอบดึงผมตัวเอง มีผลต่อสุขภาพเส้นผมอย่างไร

แม้ว่าโรคดึงผมตัวเองจะดูเป็นแค่นิสัยส่วนตัว แต่หากปล่อยทิ้งไว้ หรือดึงผมเป็นประจำ ก็อาจส่งผลต่อสุขภาพเส้นผมและหนังศีรษะได้มากกว่าที่คิด ซึ่งพฤติกรรมนี้ไม่เพียงแต่ทำให้ผมร่วงเป็นหย่อม แต่ยังกระทบต่อสภาพจิตใจได้อีกด้วย โดยมีผลอื่น ๆ ที่ตามมาได้แก่

• ผมร่วงเป็นหย่อม เส้นผมบางลง หรือหนังศีรษะล้าน
• รากผมอ่อนแอมีโอกาสงอกขึ้นใหม่ยากขึ้น
• เกิดการระคายเคือง หรือหนังศีรษะอักเสบ
• เส้นผมเปราะบาง ขาดร่วงได้ง่าย
• หนังศีรษะขาดความสมดุล จนทำให้แห้ง ลอก หรืออักเสบ
• อาจเกิดแผล หรือพังผืดใต้ผิวหนังทำให้การงอกของเส้นผมผิดปกติ
• รู้สึกคันหรือระคายเคืองได้ง่ายกว่าปกติ

ผบกระทบต่อพฤติกรรมชอบดึงผมตัวเอง

พฤติกรรมดึงผมตัวเอง หรือโรคดึงผมตัวเองไม่เพียงส่งผลต่อสุขภาพของเส้นผม หรือหนังศีรษะเท่านั้น แต่อาจส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน โดยไม่ทันสังเกต ซึ่งเมื่อเกิดความเคยชินจะทำให้หยุดวงจรการดึงผมได้ยากมาก และยังส่งผลต่อพฤติกรรมต่าง ๆ ดังนี้

• เกิดความรู้สึกผิดหรือไม่พอใจในตนเอง ซึ่งอาจกระทบต่อภาพลักษณ์และความมั่นใจได้
• พฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำซ้ำในช่วงที่เครียด ร่างกายอาจตอบสนองอัตโนมัติด้วยการดึงผมเมื่อรู้สึกเครียด หรือวิตก
• มีผลต่อสมาธิและอาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
• เลี่ยงการเข้าสังคม เมื่อผมบาง หรือแหว่งแบบเห็นได้ชัด บางคนอาจพยายามปกปิดและเลี่ยงการพบปะผู้คนมากขึ้น
• เริ่มจับหรือถอนขนส่วนอื่นตามร่างกายเพิ่มขึ้น
• ดึงผมซ้ำโดยไม่รู้ตัวแม้อยู่ในอารมณ์ที่ผ่อนคลาย เป็นผลมาจากพฤติกรรมความเคยชิน

วิธีดูแลรักษาโรคดึงผมตัวเอง

วิธีการดูแลรักษาโรงดึงผมตัวเองไม่ใช่แค่การหยุดพฤติกรรม แต่ควรฟื้นฟูสภาพจิตใจ และร่างกายให้สมดุลกัน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการดึงผมตัวเองซ้ำ ๆ โดยแนวทางการรักษาอาจปรับเปลี่ยนไปตามปัญหาของแต่ละบุคคล ซึ่งมีวิธีที่แนะนำดังนี้

• หมั่นสังเกตและจดบันทึกพฤติกรรม เพื่อระบุช่วงเวลาและสถานการณ์ที่กระตุ้นให้เกิดการดึงผมตัวเอง
• หากิจกรรม หรืองานอดิเรกเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจมือ เช่น ใช้ที่บีบมือ จับลูกบอลยางหรือทำงานฝีมือ
• เข้ารับคำปรึกษาทางจิตวิทยา เช่น การทำ CBT (Cognitive Behavioral Therapy) เพื่อปรับความคิดและพฤติกรรมเชิงลบที่ส่งผลทำให้เกิดโรคดึงผมตัวเอง
• ลองฝึกเทคนิคผ่อนคลายความเครียดต่าง ๆ เช่น การหายใจเข้าลึกๆ การนั่งสมาธิ หรือเล่นโยคะ เพื่อลดแรงกระตุ้นจากอารมณ์ และความเครียด
• คอยดูแลหนังศีรษะและเส้นผมอย่างเหมาะสม โดยใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยน หลีกเลี่ยงการดึงผมหรือทำร้ายรากผมเพิ่มเติม
• สวมหมวกเป็นประจำ คอยให้คนอื่นกระตุ้นทุกครั้งที่สังเกตว่ามีอาการ และหลีกเลี่ยงอยู่คนเดียว อาจช่วยให้ลดพฤติกรรมการดึงผม
• พิจารณาการศัลยกรรมปลูกผม ในกรณีที่ผมบางหรือผมไม่ขึ้นถาวรจากการดึงผมซ้ำ ๆ ทั้งนี้ควรประเมินสุขภาพหนังศีรษะก่อน และทำควบคู่กับการปรับพฤติกรรมเพื่อป้องกันพฤติกรรมดึงผมกลับมา

ไขข้อสงสัยโรคดึงผมตัวเอง

พฤติกรรมความชอบการดึงผมอาจมีแนวโน้มเป็นโรคดึงผมตัวเอง ซึ่งถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มความผิดปกติทางพฤติกรรมคล้ายการย้ำคิดย้ำทำ ซึ่งสามารถดูแล และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมได้ หากถามว่าโรคดึงผมตัวเอง ผมจะขึ้นไหม คำตอบคือขึ้นอยู่กับความรุนแรง ถ้ารากผมไม่เสียหายมาก ผมก็มีโอกาสงอกขึ้นใหม่ได้ แต่หากรากผมเสียหายมาก ๆ จากการดึงผมซ้ำ ๆ จนเกิดแผล หรือพังผืด ผมอาจไม่ขึ้นอีกเลยก็ได้

แม้โรงดึงผมตัวเองจะไม่ใช่สิ่งที่รักษาให้หาขาดทันที แต่สามารถป้องกัน และควบคุมอาการได้ด้วยการบำบัด และดูแลสุขภาพเส้นผมอย่างเหมาะสม สุดท้ายหากรู้สึกขาดความมั่นใจในรูปลักษณ์ จากปัญหาผมบาง ศีรษะล้าน อาจพิจารณาการทำศัลยกรรมปลูกผม ควบคู่กับการปรับพฤติกรรม เพื่อให้ลัพธ์มีประสิทธิภาพมากขึ้น

สรุป

โรคดึงผมตัวเองเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อเส้นผม ความมั่นใจ และการใช้ชีวิตประจำวัน หากพบว่ามีพฤติกรรมดึงผมตัวเองบ่อย และไม่สามารถควบคุมได้ แนะนำให้เข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อหากแนวทางการรักษา ในกรณีที่ผมบางถาวร หรือเส้นผมไม่งอกกลับมา การทำศัลยกรรมปลูกผมอาจช่วยฟื้นฟูสุขภาพเส้นผมและภาพลักษณ์ได้ แต่ควรปรับพฤติกรรมการดึงผมควบคู่ไปด้วย เพื่อลดโอกาสผมที่ปลูกร่วงซ้ำ และไม่ได้ผลลัพธ์ตามความคาดหวัง หากสนใจรักษาโรงดึงผมตัวเอง หรือปลูกผมถาวรสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ช่องทางนี้ https://www.masterpiecehospital.com/appointment